بادینان دەیلی:
ئەڤرۆ ٣٥ ساڵ ب سەر کۆڕەوێ ملیۆنی یێ هەرێما کوردستانێ دا دەرباز دبن؛ ئەو روودانەکا دیرۆکی بوو کو تێدا گەلێ کورد ب هەمی چین و توێژێن خۆ ڤە ستەمکاری و ژێردەستەیا رژێما بەعس رەتکر و بەرەڤ سنووران کۆچ کر.
پشتی راپەرینێ و هێرشا بەعس
پشتی سەرکەفتنا راپەرینا بهارا ١٩٩١ێ و ئازادکرنا پڕانیا باژارێن کوردستانێ، رژێما بەعس ب هێزەکا مەزن هێرش کرە سەر دەڤەرێن ئازادکری دا کو دووبارە وان جهان داگیر بکەت. تەنێ ١٠ رۆژان پشتی ئازادکرنا کەرکووکێ، هاوسەنگیا هێزێ گوهۆڕی و ل ٣١ی ئادارا ١٩٩١ێ هێرشێن بەعس دەستپێکرن. خەلکێ کوردستانێ د ناڤبەرا مانەوە ل ژێر دەستێ بەعس و جێهێشتنا خاکی دا، بژاردەیا دووێ هەلبژارت و کۆڕەوەکا ملیۆنی بەرەڤ سنوورێن ئیران و تورکیا دەستپێکر.
کۆڕەوێ گەلێ کورد دەنگڤەدانەکا مەزن ل سەر ئاستێ جیهانێ پەیدا کر. فەرەنسا رۆڵەکێ کاریگەر گێڕا د دروستکرنا لۆبیێ دا ل ئەنجوومەنێ ئاسایشێ، کو د ئەنجام دا بڕیارا ٦٨٨ هاتە دەرکرن و دەڤەرا “دژە-فرین” بۆ پاراستنا کوردان هاتە دیارکرن.
جێیمس بێیکەر، راوێژکارێ بۆشێ باب، رۆڵەکێ گرنگ هەبوو د دیارکرنا “هێڵا ٣٦” دا. ئەڤ بڕیارە بوو ئەگەرێ راوەستاندنا جینۆسایدا کوردان و جیهانێ ب ئێکدەنگی ئەڤ تاوانە وەک شەرمەزارییەک بۆ مرۆڤایەتیێ وەسف کر.
پشتی دیارکرنا هێڵا ٣٦، هاولاتیان دەست ب ڤەگەرێ کر بۆ سەر مال و حالێن خۆ. دانیال میتران، هەڤژینا سەرۆکێ وێ گاڤێ یێ فەرەنسا (فرانسۆ میتران)، ئێک ژ وان کەسایەتیێن گرنگ بوو کو دۆزا کوردی گەهاندە ناڤەندیێن بڕیارێ یێن نێودەوڵەتی. ژ لایەکێ دی ڤە، دانوستاندنێن سەرکردایەتیا کورد ل بەغدا و هاندانا بەرێ کوردستانی متمانەیەک ل دەڤ خەلکی دروست کر کو سەدام نەشێت جارەکا دی وان تاوانان ئەنجام بدەتەڤە.
ژ کۆڕەوێ بەرەڤ دامەزراندنا قەوارەیێ هەرێمێ
بڕیارا ٦٨٨ ل ٥ی نیسانا ١٩٩١ێ هاتە پەسەندکرن و هێزێن هاوپەیمانان ل بنکەیێ “ئەنجەرلیک” ل تورکیا جێگیر بوون بۆ پاراستنا ئاسمانی یا کوردستانێ، کو ب هێزا “چەکوشێ ئامادە” دهاتنە ناسین. ئەڤ پاراستنا نێودەوڵەتی رێ خۆشکەر بوو بۆ ئەنجامدانا یەکەم هەلبژارتنێن پەرلەمانێ کوردستانێ ل ١٩ی گولانا ١٩٩٢ێ و پاشان راگەهاندنا حکومەتا هەرێما کوردستانێ ل ٤ی تەممووزا ١٩٩٢ێ.
ئەڤرۆ کو ٣٥ ساڵ ب سەر وێ روودانێ دا دەرباز دبن، کۆڕەو وەک سیمبولێ بەرگری و رەتکرنا زۆرداریێ د دیرۆکا گەلێ کورد دا دهێتە نیاسین.
ژێدەر: بادینان دەیلی